Pazaryeri: bayilik değil, düzenlenmiş ilişki
Pazaryeri satıcılığı klasik bir bayilik değildir: sözleşmeyi platform yazar, kuralları tek taraflı günceller, uyuşmazlığı çoğu zaman kendi süreçlerinde çözer. Ama bu, satıcının korumasız olduğu anlamına gelmez — AB’nin P2B ve DSA tüzükleri ile Türkiye’nin 6563 rejimi, ilişkinin içine denetlenebilir haklar yerleştirdi. Satıcının işi, bu hakları dosya düzeniyle kullanılabilir kılmaktır.
Pratik bilgi
Askıya alma bildirimindeki itiraz süresini ve talep edilen belgeleri aynen karşılayan, duygusuz ve delilli bir ilk yanıt; vakaların önemli kısmında hesabı geri açtırır.
Pazaryeri düzeninizi sağlamlaştıralım
Profil ve ilan uyumu (DSA/GPSR), askıya alma itirazları, stopaj-vergi kurgusu ve platform yazışmaları — tek ekipte.
1. Satıcı sözleşmesi ve kural değişiklikleri
P2B uyarınca platform; şart değişikliklerini önceden bildirmek, sıralama parametrelerini açıklamak ve şikâyet mekanizması sunmak zorundadır. Değişiklik bildirimlerini arşivlemek, ileride “kural neydi” tartışmasının delilidir.
2. DSA doğrulaması (KYBC)
Platformlar satıcı kimliğini, banka ve sicil bilgilerini doğrulamakla yükümlüdür; tutarsız profil, ilanların yayından kalkması demektir. Profil bilgileriniz sitenizle, faturanızla ve LUCID gibi kamuya açık kayıtlarla çelişmemelidir.
3. GPSR alanları
Aralık 2024’ten beri ilanlarda üretici ve — AB dışı satıcılar için — AB’deki sorumlu kişi bilgileri zorunlu. Platformlar bu alanları şablona ekledi; boş bırakan satıcının ilanı kaldırılıyor. Ayrıntı için GPSR kaydımıza bakın.
4. Askıya alma ve itiraz
Askıya almada platform gerekçe göstermek ve itiraz yolu sunmak zorundadır (DSA m. 17 ve m. 20). Dikkat: P2B Tüzüğü yalnızca AB’de yerleşik iş kullanıcılarını korur (m. 1/2); Türkiye’de yerleşik satıcılar P2B’ye değil, DSA’nın gerekçe gösterme ve iç şikâyet mekanizması hükümlerine dayanır. AB’de bir şirketiniz varsa P2B hakları da devreye girer. Etkili itiraz duygusal değil tekniktir: iddia edilen ihlal başlıklarına belge ile cevap, düzeltici aksiyon planı ve süre disiplini. Almanya bağlantılı platformlarda Almanya Masamız süreci Almanca yürütür.
5. %1 stopaj ve vergi düzeni
Türkiye’de pazaryeri, Ocak 2025’ten beri satıcı ödemelerinden %1 stopaj keser — KDV hariç brüt üzerinden, komisyon düşülmeden. Bu bir maliyet değil ön ödemedir; ama nakit akışını ve fiyatlamayı etkiler. Muafiyet grupları (esnaf muaflığı, basit usul) belgeyle işler. AB satış kanalının KDV kurgusu için IOSS/OSS rehberimize bakın.
6. Paralel kanal ve rekabet katmanı
Kendi siteniz + pazaryeri birlikte çalışırken fiyat paritesi dayatmaları, MFN benzeri şartlar ve seçici dağıtım kuralları rekabet hukukuna dokunur; markanızın pazaryerindeki üçüncü satıcılarla ilişkisi ayrıca dağıtım ağı stratejinizin parçasıdır.
7. Veri ve müşteri ilişkisi
Platform satışında müşteri verisinin kontrolü sınırlıdır; kendi kanalınıza güvenli geçiş kurguları (garanti kaydı, içerik, topluluk) hem platform kurallarına hem KVKK/GDPR’a uygun tasarlanmalıdır.
Sonuç
Pazaryeri geliri, kurallarını bilen satıcı için öngörülebilir bir kanaldır. Yedi başlığın düzenli denetimi — profil, ilan, itiraz hazırlığı, vergi — pazaryeri uyum hizmetimizin standart kapsamıdır; genel çerçeve için e-ticaret odağımıza bakın.
